De sector Samenlevingsopbouw dat zijn negen instituten

  • acht regionale instituten, één in elke Vlaamse provincie en in de steden Antwerpen, Brussel, Gent
  • en één landelijk ondersteuningsinstituut

De negen instituten worden erkend en gesubsidieerd door de Vlaamse overheid (minister van Welzijn) (decreet Maatschappelijk opbouwwerk, 26 juni 1991).

De regionale instituten voeren een meerjarenplan (van 5 jaar) uit in hun werkgebied. Zij ondersteunen de opbouwwerkers, en soms ook buurtwerkers, die lokaal projecten uitvoeren. Voor heel de sector samen zo'n 160 projecten. De instituten stellen hun expertise ook ter beschikking van onder meer provinciale en lokale besturen. Bijvoorbeeld voor het organiseren van de participatie van bewonersgroepen.

Het landelijk instituut ondersteunt de werking en de medewerkers van de regionale instituten. Alles samen zo'n 250 professionals. Het instituut organiseert vorming, doet aan onderzoek en methodiekontwikkeling, zet thematische werkingen op, verricht beleidswerk, verspreidt informatie, verzorgt de communicatie en de internationale contacten.

De Beleidsgroep Samenlevingsopbouw behartigt de belangen van de sector en heeft een beleidsmedewerker.

De instituten werken samen om hun werk meer zichtbaar te maken en meer impact te realiseren. Voor de periode 2016-2020 zetten ze intensief in op: wonen op maat, de kloof arbeidsmarkt-laaggeschoolden, de strijd tegen onderbescherming vanuit basisvoorzieningen, betere toegang tot gezondheidszorg, goed onderwijs voor alle kinderen en de campagne 'Ieders stem telt' bij de verkiezingen van 2018 en 2019. De instituten ontwikkelen samen nieuwe praktijken en visies, bevorderen de deskundigheid van hun werkers en doen beleidswerk. Ze overleggen en maken afspraken over vorming en communicatie.

De campagne 'Ieders stem telt' is een sectorproject dat in tijden van verkiezingen stem geeft aan mensen in maatschappelijk kwetsbare posities. De campagne wordt gevoerd samen met vele nationale en lokale partnerorganisaties.